Meer info

Hieronder kun je meer informatie vinden over de volgende onderwerpen:


world

Circulaire economie

In de circulaire economie worden producten en materialen hergebruikt en behouden grondstoffen hun waarde. Anders dan in het huidige lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd. Met circulair ondernemen creëer je nieuwe waarden voor materialen en producten, voor gebruikers en voor de makers ervan. Dat leidt tot meer ketensamenwerking, minder grondstoffenverbruik en minder afval, innovatie en nieuwe business.

Heroverwegen van vooruitgang

bron: Ellen MacArthur Foundation


product

Productontwerpen

Productenontwerpen in een circulaire economie noemen we “Circulair Productontwerp”. Daarin zijn vijf principes te onderscheiden die zijn op te vatten als vuistregels.

Circulair productontwerp:

  1. Tilt ontwerpen naar systeemniveau
  2. Streeft ernaar het product in zijn waarde te laten
  3. Gaat uit van een cyclus met een ander tempo
  4. Verkent nieuwe relaties en ervaringen met producten
  5. Komt voort uit verschillende businessmodellen

Circulaire ontwerpstrategieën 

Normaal gesproken wordt het levenseinde van een product in het ontwerpproces genegeerd. In een circulaire economie is dat niet zo. Daarin beslaat het gebruiksmodel de hele levenscyclus van een product: van het begin naar productie en gebruik en als het even kan weer terug via reparatie, refabriceren en als het niet anders meer kan recycling. Door bewust al deze stadia mee te nemen bij het plannen en sturen van het innovatieproces, zorgt de ontwerper dat een product effectief te produceren is, maar ook effectief herstelbaar en herbruikbaar.

Op basis van bestaand onderzoek zijn zes strategieën voor circulair productontwerpen geïdentificeerd:

  1. Design voor productgehechtheid en vertrouwen: het creëren van producten waarvan gebruikers langer houden of die ze langer vertrouwen.
  1. Design voor degelijkheid: producten ontwerpen die tegen een stootje kunnen zonder kapot te gaan.
  1. Design voor standaardisatie en koppelbaarheid: ontwikkelen van producten met onderdelen of interfaces die ook in of aan andere producten passen.
  1. Design voor onderhoud en reparatie: producten zo ontwerpen dat je ze gemakkelijk in topconditie kunt houden.
  1. Design voor waarderen en aanpassen: producten zo ontwerpen dat ze in de toekomst aangepast en uitgebreid kunnen worden.
  1. Design voor demontage en remontage: producten ontwerpen die zich gemakkelijk uit elkaar laten halen en weer in elkaar laten zetten.

bron: Products that Last


business

Business model innovatie

Business Model Archetypes

Er staan vijf archetypen van businessmodellen in “Products that Last”. Ze dienen als uitgangspunt voor bedrijven en ontwerpers om na te denken over producten die geschikt zijn voor een circulaire economie. In de serie modellen verloopt de nadruk van het product zelf naar de diensten eromheen.

  1. Het klassieke duurzame model: de omzet komt primair van de verkoop van producten met hoge kwaliteit (zoals de wasmachines van Miele) met een lange gebruiksduur.
  2. Het hybride model: dit is een combinatie van een duurzaam product met verbruiksproducten met een korte levensduur (denk aan printers en kopieermachines van Océ-Cannon). De meeste inkomsten komen van de herhaalde verkoop van de verbruiksproducten.
  3. Het tussenbatermodel: hierin worden de gaten in waarde of de restwaarde in productsystemen uitgebaat. Geld komt binnen door handel in onderdelen en door verlening van diensten, beide gebaseerd op de verschillen in levensduur tussen onderdelen (zoals zolen en schoenen bij het verzolen, of de lamellen van zonwering die nog best los te gebruiken zijn als je er linialen van maakt).
  4. Het toegangsmodel: dit verschaft toegang tot gebruik in plaats van eigendom (zoals het Nederlandse bedrijf Green Wheels deel gebruik van auto’s faciliteert). Voor de toegang wordt betaald.
  5. Het prestatiemodel: het enige dat je koopt is de prestatie van het product (zoals uren voortstuwing van een Rolls-Royce straalmotor). Daarvoor betaalt de gebruiker, die verder nergens omkijken naar heeft.

bron: Products that Last

Business Model Canvas

bron: Strategyzer

Business Model Kit

bron: Board of Innovation


service

Service design

This is Service Design Thinking

bron: This is Service Design Thinking

Product-dienstcombinatie

product-dienst combinatie

1. Productgeoriënteerde dienst

1.1 Productgerelateerde dienst
De aanbieder verkoopt hierbij niet alleen het product, maar verzorgt ook de dienst, die anders ook al nodig zou zijn gedurende de gebruikersfase. Voorbeelden van deze dienst zijn
onderhoudscontracten, financieringsdiensten het leveren van benodigdheden tijdens de gebruikersfase, maar ook een terugname afspraak wanneer het product het einde van zijn levensduur heeft bereikt. Productgerelateerde diensten zorgen voor incrementele verbeteringen voor duurzaamheid. Zo kunnen bijvoorbeeld terugname afspraken, leiden tot een grotere mate van recycling.

1.2. Productgerelateerde advies
Bij deze service wordt er advies gegeven, vanuit de aanbieder, op welke manier de consument het product het meest efficiënt kan gebruiken. Het gaat hier bijvoorbeeld om advies over de
organisatiestructuur van het team, dat het product gaat gebruiken. Ook product gerelateerd advies zorgt voor een incrementele verbetering in duurzaamheid. Dit heeft met name betrekking op advies over op welke manier een klant meer energie-efficiënt kan gebruiken.

2. Gebruikersgeoriënteerde dienst

2.1 Product lease
Bij deze vorm van gebruikers georiënteerde service blijft de aanbieder in bezit van het product. Vaak is ook de aanbieder verantwoordelijk voor het behoud en herstel van het product. De consument die het product least, betaalt een vast bedrag voor het gebruik van het product en heeft bovendien altijd individuele toegang tot het product. Bij product lease veranderen het technische productie systeem en het consumptieniveau nauwelijks. Het punt waar product lease meer duurzaam kan zijn, is het feit dat de aanbieder in de meeste gevallen verantwoordelijk is voor beheer, behoud en reparatie. Dit kan leiden tot incrementele efficiëntie verbeteringen.

2.2. Product huren of delen
Het enige verschil tussen Product huren/delen en Product lease is dat de gebruiker niet altijd individuele toegang heeft tot het product, omdat andere gebruikers het product kunnen gebruiken. Bij het huren of delen van een product, verandert er weinig in het technische systeem, maar er verandert wel wat in het consumptieniveau. Het product wordt door het huren en delen meer intensief gebruikt, wat kan leiden tot reductie van de impact. Dit is met name het geval, wanneer de milieu impact van het product vooral in de productie van het product zit.

2.3 Product poolen
Ook bij Product poolen is er geen sprake van individuele toegang tot het product. De gebruiker betaald voor het gebruik van het product en gebruikt deze gelijktijdig met gebruikers, die ook toegang tot het product hebben. Ook hier is er vooral sprake van een verandering in consumptie niveau dat kan leiden tot meer duurzaamheid. De reducties die met het poolen van producten plaats vinden, zijn waarschijnlijk zelfs groter dan bij product huren of delen. Dit komt doordat meer klanten van hetzelfde product tegelijk gebruik kunnen maken.

3. Resultaatgeoriënteerde dienst

3.1 Activity management of outsourcing
Hierbij wordt een gedeelte van een activiteit van een bedrijf uitgevoerd door een derde partij. Van belang is dat het bedrijf dat de activity management uitvoert, meer efficiënt en geïnformeerd zijn dan het bedrijf die de activiteit heeft uitbesteed. Activity management of outsourcing zorgt niet voor een verandering in technologie, organisatie of gedrag van de klant. Het bedrijf dat de outsourcing verzorgt moet de uitbestede taak meer efficiënt en minder kostbaar kunnen uitvoeren dan het bedrijf, dat de taak uitbesteed. Vanuit deze gedachte kan uitbesteden voor meer duurzaamheid zorgen.

3.2 Pay-per-unit
Bij het ‘pay-per-unit’ twee aspecten zijn belangrijk met betrekking tot duurzaamheid. Allereerst is de aanbieder verantwoordelijk voor alle life-cycle kosten. Dit zorgt voor een sterke prikkel om een product te ontwerpen dat geoptimaliseerd is in termen van kosten en onderdelen, die na de levensduur van het product, opnieuw gebruikt kunnen worden. Ten tweede het ‘pay-per-unit’ concept het gedrag van de klant veranderen, door de klant per keer direct te laten betalen.

3.3 Functioneel Resultaat
Deze dienst is het minst afhankelijk van een product van alle product-dienstcombinaties die zijn besproken. De aanbieder kan op zijn eigen wijze, met de producten die hij wil gebruiken, tot het eindresultaat komen. Het uitvoerende bedrijf heeft dan als doel om aan een bepaalde wens te voldoen en wordt hier ook op afgerekend, wanneer er niet aan deze wensen voldaan zijn.
Het aanbieden van een functioneel resultaat kan zowel een radicale verandering op technologisch gebied, als op consumptieniveau betekenen. Doordat de aanbieder, de manier waarop de wensen van de klant worden vervuld, zelf mag invullen, kiest deze voor een zo efficiënt en zo duurzaam mogelijke manier. Dit kan voor grote reducties van impact zorgen.

bron: Tukker et al, 2002